Cilt çatlağı nedir?
Cildin dermis tabakasında, cildin dayanıklılığını, diriliğini ve yapısal bütünlüğünü sağlayan kolajen ve elastin lifler vardır. Daha ince olan elastin lifler, kolajen liflerle birlikte cildin esnemesine ve orijinal konumuna geri çekilmesine izin veren ve cildin elastikiyetinde önemli rol oynayan balık ağı benzeri bir yapı oluşturur. Kolajen ağları düzensizleşip, elastin lifleri koparsa cildi sıkılaştıran tüm yapı yıkılır ve cilt yaraya benzer çizgili bir hal alır. Skar görüntülü cilt çatlakları oluşur. Yani cilt çatlakları hasar görmüş elastin yapılardır.
Başlangıçta kırmızı ile mor arası bir renkte olan büyüklü, küçüklü bu çizikler zamanla sedefi beyaz bir renge dönüşür.
Cilt çatlağı neden oluşur?
Cilt çatlaklarının gerçek nedeni hormonlardır. İnsanlar kilo aldıklarında hormonlar üretilir ve yağ hücrelerinin metabolizma sürecine dahil olur. Gelişme çağında, kadınların hamilelik döneminde, erkekler ağırlık kaldırırken veya ergenlik çağındaki gelişme sırasında hormonlarımızda ve cilt metabolizmamızda değişiklik olur. Cilt çatlaklarına neden olan şey gerilme değil, hormonlardaki değişikliklerdir.
En çok kimlerde görülür?
Hamile bayanlarda karın ve göğüslerde, vücut geliştirme ile uğraşanların omuzlarında, ergenlik çağında en çok karın, kalça, baldır ve göğüsler gibi ani gelişen vücut bölgelerinde oluşabilmektedir. Ayrıca uzun süreli ağız yoluyla veya sürerek kortizon kullanımı ve vücutta fazla kortizon üretilmesine neden olan Cushing hastalığında deri çatlakları gelişebilmektedir. Uzun süreli kortizon kullanımında, diğer deri çatlaklarından daha derin, geniş ve yaygın şekilde ortaya çıkabilmektedir
Görülme sıklığı nedir?
Gelişme çağında %25, erkeklerde %10, hamile bayanlarda %95 oranında görülür.
Çatlaklar neden herkeste görülmez?
Bu çatlaklar her hamile kadında ya da her kilo alıp-vermiş kişide görülmez, çünkü genetik yapının da bu olaya katkısı vardır. Kimi ciltler diğerlerine göre daha dayanıksız olabilir. Yine de deri çatlaklarının oluşum mekanizması halen tam olarak anlaşılamamıştır.
Çatlaklara engel olunabilir mi?
Çatlaklara engel olabilmek için karın, göğüs ve bacakları esnemeye alıştırmak gereklidir. Çeşitli losyon ve yağlar cildin esnemesine yardımcı olur. Ayrıca bu bölgelere masaj yapılması kan dolaşımını hızlandıracağından çatlaklara karşı koruyucu olabilir. Düzenli egzersiz cilt ve kasların oksijenle beslenmesi ve hücrelerin güçlenmesi açısından önemlidir. Güçlü hücreler çatlamazlar. Ayrıca dengeli beslenmek ve bol su içmek de cildin sağlıklı bir yapıya sahip olmasında ve kendini korumasında önemli bir faktördür.
Peki çizgiler belirdikten sonra ne yapılabilir?
Ciltteki çatlamalara engel olan her türlü önlem, oluşan izlerin de aynı şekilde solmasına da yardımcı olacaktır. Fakat izlerin tam anlamıyla kaybolmaları imkânsızdır. Özellikle hamilelik döneminde vücudun hızla büyüyen bölgelerini cilt bakım kremleriyle beslemek hem cildi dinlendirir, hem de çatlakların oluşmasını engellemede yardımcı olur. Çatlakların oluştuğu bölgelerde cildi germeye yönelik tedavi ve bakımlar da çizgilerin belirginliğini kaybetmelerinde yardımcı olacaktır.
Oluşan çatlakları tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak çatlaklar başlangıç evresinde ve ince ise büyük ölçüde hafifletilebilir. Çatlaklara karşı uygulanacak hemen her yöntemin mutlaka uzman doktor eşliğinde yaptırılması gerektiğini de unutmamak gerekir.
İlaçla tedavileri
Çatlak tedavisinde etkili olduğu bilinen ve deriye uygulanan maddeler retinoik asitler, C vitamini, alfa hidroksi asitlerdir. Korunma amaçlı uygulanabileceği gibi hafif ve yeni başlangıçlı olgularda tedavi amaçlı da kullanılabilir.
Kimyasal peeling
Uygulama yapıldıktan 1 hafta sonra ciltte soyulma meydana gelir. Bu şekilde derideki düzey farklılıkları azaltıldığı gibi, cildin kan dolaşımı uyarılır. Bunun sonucunda da gergin ve canlı bir görünüm ortaya çıkar (bakınız peeling).
Kriyoterapi
Kriyoterapi bir dondurma işlemidir. Çatlak izleri, ameliyat izleri, gebelik ve güneş lekelerinin giderilmesinde, siğil, nasır, tırnak batması tedavisinde ve derinin damarsal oluşumlarının azaltılmasında kullanılır. Kriyoterapi uygulamasında tedavinin en önemli avantajı hastaneye yatma zorunluluğunun olmaması ve anestezi gerektirmemesidir (bakınız kriyoterapi).
Mezoterapi
C vitamini, A vitamini, mineraller, nükleik asitler ve pek çok cilt yenileme özelliği olan maddelerden kombinasyonlar yapılmaktadır. Mezoterapide hazırlanan karışımlar, minik zerklerle cilde verilmektedir (bakınız mezoterapi).
Mikrodermabrazyon
Yüzdeki ince kırışıklıkların giderilmesinde, sivilce izlerinin yok edilmesinde güneş ve gebelik lekelerinin tedavisinde, vücut çizgilerine uygun ameliyat izlerinin hafifletilmesinde oldukça etkili ve güvenilir bir yöntemdir.
Problemli bölgeye aliminyum oksit kristalleri püskürtülerek cilt aşındırılır. Ardından bağ dokusunu kuvvetlendirici ilaç ve kremler ultrason yardımı ile emdirilir. Ultrason bölgesel olarak kan akımını arttırır, böylece uygulanan ilaçların daha iyi emilmesi sağlanır. Uygulamadan sonra uygulama alanında 15 dakika içinde hiçbir kızarıklık ve iz kalmaz. İşlem aynı zamanda vücudun her yerine uygulanabilir. Mikrodermabrazyon mutlaka hekim kontrolünde yapılması gereken bir uygulamadır.
Lazer tedavisi
Lazer daha ciddi ve girişimsel bir uygulamadır. Lazer ışınlarıyla cildin üst katmanları soyularak taze cilt tabakasının çıkması sağlanır. Çatlak, bir bağ dokusu hastalığı olarak tanımlandığından cildin tahriş edilmesi tek başına yeterli değildir. Bağ dokusunu onarıcı ilaç ve kremlerin emilmesini arttırmak için ultrasonun uygulamaya eklenmesi başarı oranını arttıracaktır.
Cilt çatlakları kırmızı renkli olduğunda, lazerler kırmızılığın azaltılmasında ve cilt çatlaklarına neden olan enflamasyonun bir ölçüde durdurulmasında yüksek derecede etkili olabilmektedir. Bu, aynı zamanda kollajenin ve bir miktar elastin lifinin yeniden biçimlenmesine yol açarak cildin daha normal görünmesine yardımcı olabilir. Cilt çatlakları beyaz olduğunda ise, lazer en iyi durumda orta dereceli bir düzelme sağlar.
Cilt çatlağında uygulanan ve etkili olduğu belirtilen lazer ve ışık sistemleri uygulanırken, esmer tenli kişilerde deride lekeler kalabileceği için dikkatli olunmalıdır.
Siz neler yapabilirsiniz?
Cildinizi her gün retinoik asit ve alfa hidroksi asit içeren bir kremle nemlendirin. Kremler hem çatlamaya karşı cilde gereksinim duyduğu suyu verecek, hem de cildin esneme kapasitesini artıracaktır.
Bol, bol su için. A, E ve C vitaminleri yönünden zengin yiyeceklerle beslenin.
Tedavisi neden zordur?
Cilt çatlaklarıyla ilgili problem, ciltteki esnek liflerin hasar görmesi ve esnek liflerin de onarımının zor olmasıdır. İyileşmekte olan bir yara varken vücudumuz kollajen proteinlerini ve yaralanan tüm cilt yapısını yeniler. Fakat elastik liflerin onarılması çok güçtür ve cilt çatlakları iyileşmemektedir.
Cilt çatlağı engellenebilir mi?
Cilt çatlaklarını tedavi etmenin en iyi yolu, ilk aşamada onları engellemektir. Bunu yapmanın en iyi yolu da lokal steroidli kremlerle birlikte retinoid ürünleri ve alfa hidroksi asitleri gibi lokal kremler kullanmaktır. Cilt çatlakları ciltteki enflamasyon nedeniyle oluştuğundan, steroidli kremler bu enflamasyonu azaltmak için kullanılabilir. Daha sonra steroidli kremlerin olumsuz etkilerini dengelemek için alfa-hidroksi asitler ve retinoidler kullanılabilir.
Bu ürünler, aynı zamanda ciltteki kollajen ve elastinin yeniden biçimlenmesine yardımcı olacak ve görünümlerini iyileştirecektir.
Diyetin çatlakları engellemede etkisi var mıdır?
Hızlı kilo almak ve vermek hormonları etkileyeceğinden çatlakların oluşumunda diyetin önemli rolü olabilir
CİLT ÇATLAĞI 
